Ռոբերտ Էյթքեն: Կենսագրություն և ստեղծագործություններ

*
 
 
Ինչպիսի՞ն էր Մհեր Մկրտչյանը կադրից դուրս, կուլիսների հետեւում: Արխիվային նյութերի, հարցազրույցների, ձայնագրությունների ուսումանսիրության արդյունքում ստեղծվել է "Էն ուրիշ Ֆրունզիկը" վավերագրական ֆիլմը:
Ֆիլմը ներկայացնում է թատրոնում ու կինոյում  մեծ Արտիստի անցած ուղին, մատնանշում արտիստի ձեռքբերումները, ներկայացնում նրա ասելիքը մարդկանց, բնության, հավերժության մասին, նրա խոհերը, մտորումները, տագնապները, հորդորները:
Ֆիլմի հիմնական ասելիքը Մհեր Մկրտչյանի խոսքն է` վերածնված հարցազրույցներից, տպագիր նյութերից, լայն հասարակայնությանն ա
*

Հայ բեմի անվանի ու անմոռանալի դեմքերից մեկն էր Մհեր (Ֆրունզիկ) Մկրտչյանը:Ֆրունզի երեւակայությունը անսահման էր, որն իր հետ բերում էր համ ու հոտ եւ գերում էր, լիներ բեմում, թե կինոյի հրապարակում: Արվեստագետները նշում են, որ այսօր Ֆրունզի պակասը զգացվում է, չնայած որ նրա ժամանակներն անցել են... Բայց Ֆրունզի թողած դերասանական ժառանգությունը մնաց ու դարձավ երիտասարդ սերնդի համար բեմական դպրոց, ու այսօր իր անունը կրող թատրոնը («Մ.

*
Մհեր Մուշեղի Մկրտչյանը (Հուլիս 4, 1930 - Դեկտեմբեր 29, 1993) - նշանավոր հայ դերասան է, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, կինոյի և թատրոնի մեծ կատակերգու։
Կենսագրություն
Մհեր Մկրտչյանը ծնվել է Գյումրիում 1930 թվականին։ Հայրը ծագումով մշեցի էր, իսկ մայրը՝ վանեցի։
 
Գյումրիում սովորել է նկարչական ու երաժշտական դպրոցներում, միաժամանակ հաճախել է թատերական ինքնագործ խմբակ։ 1945-46 թթ-ին սովորել է Մռավյանի անվան թատրոնին կից ստուդիայում, ավարտելուց հետո, 1947 թվականին ընդգրկվել է նույն թատրոնի հիմնական խմբի մեջ։ Այս թատրոնում Մհերը խաղացել է տասնյակից ավելի մեծ ու փոքր դերեր`ցուցաբերելով իր տարիքին չհամապատասխանող վարպետություն։

Դերասանը պիտի կարողանա ամեն ինչ խաղալ։

Դերասանը ներկայացնում է մարդուն, իսկ մարդու էության մեջ և լաց կա, և՛ ծիծաղ, և՛ հումոր։ 

Մարդը կարող է հումոր չունենալ, բայց դա էլ է հումորի նյութ։    

Կյանքն ամեն րոպե, ամեն վայրկյան թատրոն է։

Տաղանդավոր մարդը չարիք է, որովհետև շրջապատում միջակություն է, քեզ չեն հավատում։ 

Մեր կինոյի վատն էլ այն է, որ հեչ թատրոն չի։

Ես չեմ կարող կիսատոնի վրա ճիշտ լինել։ Կիսատ բաներ չեմ սիրում։

Հեղինակ` ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ՊԱՊԻԿՅԱՆ

*
Սոս Սարգսյանը Մհեր Մկրտչյանի մասին
 
 ...
Պրոմեթևսի մասին գոյություն ունի չորս ավանդություն: Առաջին ավանդության համաձայն` նա մատնել էր աստվածներին, այդ պատճառով էլ մեխվեց Կովկասի ժայռերին, և աստվածների ուղարկած արծիվներն, անվերջ կտցելով, ուտում էին նրա` անընդհատ մեծացող լյարդը:

Հատված Ֆրանց կաֆկայի «դատավարություն» գրքից:

Ներկայացնում է Մարինե Ամիրջանյանը

Օրենքի առաջ

*

Պոտյոմկինը
Պատմում են, թե իբր Պոտյոմկինը տառապում էր ծանր, կանոնավորապես կրկնվող ընկճախտերով, որոնց ժամանակ ոչ ոք չէր հանդգնում մոտենալ նրան, իսկ մուտքն իշխանի ննջասենյակ խստորեն արգելված էր:

*

Հրեական ծագումով գերմանալեզու այս գրողի ստեղծագործությունները առայսօր նվաճում են հազարավոր ընթերցողների ամբողջ աշխարհում: Նրա ստեղծագործությունների հոգեբանությունն ուսումնասիրում են տարիներ շարունակ. բավական է ընթերցել Կաֆկա, եւ ընթերցողին կարծես վերափոխում են, արթնանում են նրա մեջ ամենախորը թաքնված վախերն ու գլուխ է բարձրաձնում էգոիզմը, նման երեւույթը նույնիսկ ապացուցվել է գիտնականների կողմից, սակայն մնում է եզակի եւ անբացատրելի երեւույթ համաշխարհային գրականության մեջ:

Աբսուրդիզմի գերին

«Իմացության առաջին նշանը մեռնելու ցանկությունն է: Այս կյանքը թվում է անտանելի, իսկ մյուսը` անհասանելի: Արդեն չես ամաչում, որ տենչում ես մահը, պարզապես խնդրում ես տեղափոխել քեզ համար այդքան ատելի հին բանտախուցից մյուսը, որը դեռ նոր պետք է սկսես ատել »: Ֆրանց Կաֆկա

 Աշխատանքի ծավալը չէ, որ որոշում է նրա կարեւորությունը:
 
Կյանքում շատ արգելքներ են հանդիպում, եւ նրանք այնքան բարձր են, ինչքան որ ձեր նպատակները.
 
Ով հեռանում է, նրան դժվար չէ սիրել:

Ավստրիացի գրող Ֆրանց Կաֆկան ծնվել է 1883 թ. հուլիսի 3 - ին Պրահայում (Չեխիա, այն ժամանակ `Ավստրո - Հունգարիա): Գրողի ծնողները հրեաներ էին: Նրա հայրը զբաղվում էր առեւտրով, իսկ մայրը աշխատում էր հոր գրասենյակում: Նրանք շատ էին աշխատում, իսկ երեխաները մշտապես մնում էին դայակների հսկողությանը: Բացի Ֆրանցից, ով նրանց առաջնեկն էր, նրանք ունեցել են նաեւ երկու որդի, ովքեր մահացել են մանուկ հասակում, եւ երեք աղջիկներ, ովքեր հետագայում `երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին, հայտնվել են ֆաշիստական ​​ճամբարներում եւ այնտեղ էլ մահացել:

Երբ մարդ չկրնար աշխատել՝ կամ կը լռե, կամ կուլա։ Լռությունը Անհունին կրկներևույթն է տիեզերքին վրա։ Մարդ ընդհանրապես կուլա, որովհետև ամեն մարդ չկրնար Անհունության շարունակությունն ըլլալ։ Լույսի շարունակությունը, պատկերներու հաճախանքը, կյանքի խավարակուռ անկյունները թափանցելու Ուժը՝ դեպի գերեզման ստույգ վազք մը կը նշանակե։ Ընդհանրապես բանաստեղծները շուտ կը մեռնին, որովհետև շուտ կը տեսնեն։
***

Երբեմն ես ու Շեմսին կռվում էինք իրար հետ: Կռվում էինք առանց պատճառի: Նա ինձ հանկարծ անվանում էր «կյավուր» (անհավատ), իսկ ես նրան անմիջապես անվանում էի «իթ» (շուն): Այս բառերը մենք սովորել էինք մեր տներից եւ դպրոցներից: Բոլոր թուրքերը հայերին կյավուր էին անվանում, եւ բոլոր հայերը թուրքերին` իթ:

Հայրենի՜ կարոտ, դու ծանրանում ես,
Իմ դատարկ հոգում դու խորանում ես,
Ամեն ինչ գնաց, փշրվեց, անցավ,
Բայց դու բարձրանում ու ծովանում ես։

Իմ երգս

Կը թրթռա շուրթին վրա երգն անոր՝
Սերը խմած աղջկան մը նազանքով,
Սիրո երգն է կարմրությամբ մը գինով―
Կը թրթռա շուրթին վրա երգն անոր։
Բայց իմ երգս հառաչանքով խմորված,
Որ կը նստի շիրիմներու վրա պաղ,
Կ՛երգեմ՜, կ՛երգեմ՜, իմինս թախծերգ մէ՛, ավա՜ղ,
Արտոսրի ցուրտ կայլակներով խմորված։

1908 թ.

Ա

Երբ դեռ մանուկ էի՝ շատ եկեղեցասեր ու ջերմեռանդ էի։ Իմ քրիստոնյա և աստվածավախ մայրս այնպես դաստիարակած էր։

Գիշեր ու ցորեկ զրուցած էր ինձ՝ կապույտը ցուցնելով։

— Վերը, ամպերու ետին, ճիշտ աստղերուն քովիկը, Աստված կա, որ մեզ կը դիտե, ինչ որ ընենք և զրուցենք՝ կը տեսնե և կը լսե. ա՜յ, վերն է, վերը... Ղուրպան ըլլիմ զորությանը,— և կը խաչակնքեր, որուն կը հետևեի։

 

Ա

Հանկարծ թնդում էր փողոցը, պայտը խփվում էր սալահատակին, և մետաղի զիլ հնչյունը զրնգում էր ջինջ օդում։